معلوم است و اقتضاى شرع هم ، چنين است كه تكليف بدون ديگر شرايط صحيح نيست . و در آيه : ( لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ - 42 / توبه ) اشاره به - استطاعة در اين آيه به نبودن وسيله مادّى و مالى و قصد است كه اشاره شده : و همچنين آيات : ( وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا - 25 / نساء ) ( لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً - 98 / نساء ) گفته مىشود : فلان لا يَسْتَطِيعُ كذا - يعنى بخاطر عدم تمرين و نيروى بدنى انجام آن كار براى او سخت است و اين معنى برمىگيرد به عدم وسيله و قصد تصوّر آن ، كه تكليف با وجود آن وسيله صحيح است و انسان با واجد بودن آن معذور نمىشود و بر اين وجه است آيه : ( لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً - 67 / كهف ) ( تو با من توان پايدارى نتوانى داشت ) ( ما كانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَ ما كانُوا يُبْصِرُونَ - 20 / هود ) ( نه توانايى شنيدن دارند و نه ديدن ) . و گفت : وَ كانُوا لا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعاً - 101 / كهف ) و آيه زير هم به همين معنى حمل شده است كه : ( وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا - 129 / نساء ) و آيه : ( هَلْ يَسْتَطِيعُ رَبُّكَ أَنْ يُنَزِّلَ عَلَيْنا - 112 / مائده ) گفته شده آيهء اخير كه بازگو كننده سخن حواريّون به حضرت عيسى است قبل از آن زمانى بوده كه معرفتشان بر « اللّه » افزون و قوى شود و نيز گفته شده منظورشان از اينكه گفته‌اند : آيا پروردگار ما مىتواند بر ما مائدة آسمانى نازل كند ؟ قصد و منظورشان قدرت خداى نبوده بلكه مقصودشان اين بوده كه آيا حكمت خداى چنين اقتضايى دارد ؟ گفته شده - يستطيع و يُطِيعُ ( باب استفعال و افعال ) به يك معنى است و معنايش - هل يجيب ؟ است يعنى آيا اجابت مىكند مثل آيه : ( ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ - 18 / غافر ) يعنى ستمگران در قيامت دوست و شفيعى كه اجابتشان كند نخواهند داشت . يُطاعُ - يعنى يجاب ، در آيهء قبل كه سخن حواريّون است به صورت ( هَلْ يَسْتَطِيعُ